काठमाडौं — देशभर मनसुनी वायु सक्रिय रहेकाले मंगलबार देशका अधिकांश क्षेत्रमा वर्षाको सम्भावना रहेको छ। मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार अहिले बिहान पहाडी तथा तराई क्षेत्रमा सामान्यदेखि आंशिक बदली रहेको छ भने कोसी प्रदेशका केही तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा भइरहेको छ।
महाशाखाका अनुसार हाल मनसुनको न्यूनचापीय रेखा नेपालको पूर्वी भागमा सरदर स्थानभन्दा दक्षिणतर्फ र पश्चिमी भागमा सरदर स्थानकै आसपास रहेकाले वर्षाको गतिविधि निरन्तर रहने देखिएको छ।
दिउँसोको मौसम
दिउँसो देशभर सामान्यदेखि पूर्ण बदली रहनेछ। पहाडी तथा हिमाली भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ।
लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका केही स्थान तथा मधेस, कोसी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराईका थोरै स्थानमा पनि मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ।
यस्तै, कोसी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी भूभागका एक-दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ। मधेस प्रदेश तथा लुम्बिनी प्रदेशको तराई क्षेत्रमा हुरी चल्ने सम्भावना समेत रहेको मौसमविद्ले बताएका छन्।
रातिको मौसम
राति देशभर अधिकांश स्थानमा बदली रहनेछ। हिमाली भूभागका थोरै स्थान तथा पहाडी र तराईका केही स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ।
कोसी प्रदेशका पहाडी तथा तराईका थोरै स्थान, साथै मधेस, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका एक-दुई स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ।
काठमाडौं उपत्यकामा पनि वर्षाको सम्भावना
मौसमविद् हरिप्रसाद दाहालका अनुसार काठमाडौं उपत्यकामा बिहान घाम र बादल दुवै देखिए पनि दिउँसोपछि बदली बढ्दै मध्यम वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ।
वर्षाको वर्गीकरण
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले वर्षालाई २४ घण्टामा परेको पानीको मात्राका आधारमा यसरी वर्गीकरण गरेको छः
| वर्षाको प्रकार | २४ घण्टामा पर्ने वर्षा |
|---|---|
| हल्का वर्षा | १० मिमिभन्दा कम |
| मध्यम वर्षा | १०–५० मिमि |
| भारी वर्षा | ५०–१०० मिमि |
| धेरै भारी वर्षा | १००–२०० मिमि |
| अति भारी वर्षा | २०० मिमिभन्दा बढी |
‘एक-दुई स्थान’ र ‘अधिकांश स्थान’ भनेको के हो?
महाशाखाका अनुसार वर्षाको सम्भावना जनाउँदा प्रयोग हुने शब्दावलीको अर्थ यस्तो छः
| शब्दावली | सम्भावित भूभाग |
| एक-दुई स्थान | १०% भन्दा कम |
| थोरै स्थान | १०–३०% |
| केही स्थान | ३०–५०% |
| धेरै स्थान | ५०–८०% |
| अधिकांश स्थान | ८०% भन्दा बढी |
महाशाखाले विशेषगरी पहाडी क्षेत्र र नदी आसपासका बासिन्दालाई भारी वर्षाका कारण हुन सक्ने बाढी, पहिरो तथा डुबानको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।