काठमाडौं- चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिना साउनमा नेपालको वैदेशिक व्यापारमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। भन्सार विभागका अनुसार साउनमा रु. १ खर्ब ८७ अर्ब ४४ करोड ३६ लाख २२ हजार बराबरका वस्तु तथा सामान नेपाल भित्रिएका छन्।
गत आर्थिक वर्षको साउनमा रु. १ खर्ब ४३ अर्ब ४ करोड ६ लाख ६९ हजार बराबरको वस्तु आयात भएको थियो। यस वर्षको साउनमा आयात गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३१ दशमलव ०४ प्रतिशतले बढेको हो।
त्यस्तै, साउनमा नेपालबाट रु. ३८ अर्ब ७० करोड ४१ लाख ४६ हजार बराबरका वस्तु विदेशी बजारमा निर्यात भएका छन्। गत आर्थिक वर्षको साउनमा रु. २३ अर्ब ९३ करोड २४ लाख ४१ हजार बराबरको वस्तु निर्यात भएको थियो।
यस आधारमा चालु आर्थिक वर्षको साउनमा नेपालको निर्यात ६१ दशमलव ७२ प्रतिशतले बढेको भन्सार विभागले जनाएको छ।
व्यापार घाटा करिब १ खर्ब ४९ अर्ब
आयात र निर्यातबीचको ठूलो अन्तरका कारण साउनमा नेपालको व्यापार घाटा करिब रु. १ खर्ब ४८ अर्ब ७४ करोड पुगेको छ।
साउनमा भएको कुल आयातको तुलनामा निर्यातको हिस्सा करिब २० दशमलव ६६ प्रतिशत मात्रै रहेको छ। अर्थात् नेपालले विदेशबाट रु. १०० बराबरका वस्तु आयात गर्दा करिब रु. २०–२१ बराबरका वस्तु मात्रै निर्यात गरेको देखिन्छ।
यद्यपि, निर्यातको वृद्धिदर आयातको तुलनामा उल्लेख्य रूपमा बढी हुनु नेपालको वैदेशिक व्यापारका लागि सकारात्मक संकेतका रूपमा लिन सकिन्छ। गत वर्षको तुलनामा निर्यातमा भएको ६१ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धिले नेपाली वस्तुको विदेशी बजारमा माग विस्तार भइरहेको संकेत गर्छ।
तर आयात पनि ३१ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेकाले व्यापार घाटा घटाउने चुनौती भने कायमै रहेको छ। निर्यातमा दिगो वृद्धि गर्दै आयात प्रतिस्थापन गर्ने उत्पादन बढाउन सके मात्रै नेपालको व्यापार असन्तुलन कम गर्न सकिने देखिन्छ।
चालु आर्थिक वर्षको सुरुआती महिनामै आयात–निर्यात दुवैमा उल्लेख्य वृद्धि देखिएकाले आगामी महिनाहरूमा नेपालको वैदेशिक व्यापारको अवस्था कस्तो रहन्छ भन्ने विषयलाई अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण सूचकका रूपमा हेरिएको छ।
