काठमाडौं — अमेरिकी सेनाले इरानमाथि पुनः हवाई आक्रमण सुरु गरेको जनाएको छ। अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम) का अनुसार मध्यपूर्वमा तैनाथ आफ्ना सैनिक तथा सैन्य सम्पत्तिमाथि इरानले गरेको आक्रमणको प्रयासको प्रतिशोधस्वरूप इरानका विभिन्न सैन्य लक्ष्यहरूमा लक्षित हवाई कारबाही सुरु गरिएको हो।

सेन्टकमले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत जारी गरेको विज्ञप्तिमा मंगलबार इरानले जोर्डनस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डा र हर्मुज जलडमरूमध्यमा रहेका अमेरिकी जहाजहरूलाई निशाना बनाएपछि त्यसको शक्तिशाली जवाफस्वरूप सैन्य कारबाही गरिएको उल्लेख गरेको छ।

यसअघि सोमबार अमेरिका र साउदी अरेबियाले संयुक्त रूपमा इरान समर्थित इराकस्थित सशस्त्र समूहहरूविरुद्ध सार्वजनिक रूपमा पहिलो पटक संयुक्त हवाई आक्रमण गरेका थिए। त्यसयता क्षेत्रीय तनाव थप बढेको छ।

पाँच महिनादेखि जारी द्वन्द्व

फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध सैन्य अभियान सुरु गर्दा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्ध केही साताभित्र समाप्त हुने बताएका थिए। तर पाँच महिना बितिसक्दा पनि द्वन्द्व अन्त्य हुने कुनै संकेत देखिएको छैन।

केही दिनको तुलनात्मक शान्तिपछि यो साता पुनः हिंसा चर्किएको हो। दुवै पक्षबीच केही समय आक्रमण रोकिएपछि कूटनीतिक वार्ताको सम्भावना बढेको अनुमान गरिएको थियो। ट्रम्पले वार्तालाई "मैत्रीपूर्ण" भने पनि तेहरानले कुनै औपचारिक वार्ता नभएको दाबी गर्दै अमेरिकी भनाइ अस्वीकार गरेको छ।

ट्रम्पको चेतावनीपछि हवाई आक्रमण

बुधबार आक्रमण घोषणा हुनुभन्दा केही घण्टाअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकी सैनिकमाथि भएको आक्रमणको प्रयासको कडा प्रतिशोध लिने चेतावनी दिएका थिए।

ह्वाइट हाउसमा सञ्चारकर्मीसँग उनले भने, "अब उनीहरूलाई कडा प्रहार गर्ने हाम्रो पालो हो। उनीहरूलाई यो आउँदैछ भन्ने थाहा छ। उनीहरूले हामीलाई यस्तो नगर्न आग्रह पनि गरेका थिए।"

इरानको प्रतिउत्तर

इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स (आईआरजीसी) ले भने जोर्डनस्थित अमेरिकी हवाई अड्डा र कमाण्ड सेन्टरलाई अमेरिकी सैन्य गतिविधिको प्रतिशोधस्वरूप निशाना बनाइएको दाबी गरेको छ।

आईआरजीसीका अनुसार हर्मुज जलडमरूमध्यमा रहेका तीन तेल ट्याङ्करले आफूहरूले असुरक्षित घोषणा गरेको मार्ग प्रयोग गरेपछि नौसैनिक कारबाहीमार्फत ती जहाजहरूलाई पनि निशाना बनाइएको हो।

७२ घण्टामा ३० भन्दा बढी ड्रोन आक्रमण

सेन्टकमका अनुसार पछिल्ला ७२ घण्टामा आईआरजीसीको निर्देशनमा अमेरिकी फौजविरुद्ध ३० भन्दा बढी ड्रोन आक्रमणको प्रयास भएको थियो। त्यसको जवाफस्वरूप अमेरिका र साउदी अरेबियाले पूर्वी इराकका विभिन्न हतियार भण्डार र रसद केन्द्रहरूमा संयुक्त हवाई आक्रमण गरेका हुन्।

अमेरिकाले ती कारबाहीमा इरान समर्थित सशस्त्र समूहका महत्वपूर्ण सैन्य संरचना ध्वस्त पारिएको दाबी गरेको छ।

इराकको विरोध

इरान समर्थित शिया मिलिसिया संगठन पपुलर मोबिलाइजेसन फोर्स (PMF) ले अमेरिकी–साउदी आक्रमणमा आफ्ना कम्तीमा २० सदस्य मारिएको जनाएको छ।

इराकका राष्ट्रपतिले आफ्नै भूमिमा भएको बमबारीको कडा विरोध गर्दै यसलाई "इराकको सार्वभौमिकतामाथिको खुला उल्लङ्घन" र "अस्वीकार्य सैन्य आक्रमण" भएको बताएका छन्।

यद्यपि राष्ट्रपति ट्रम्पले फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा उक्त कारबाही इराकी सरकारसँग समन्वय गरेर गरिएको दाबी गरेका छन्।

क्षेत्रीय शक्ति संघर्ष अझै जारी

मध्यपूर्वमा सुन्नी मुस्लिम विश्वको प्रमुख शक्ति मानिने साउदी अरेबिया र विश्वकै सबैभन्दा ठूलो शिया मुस्लिम राष्ट्र इरानबीच दशकौँदेखि क्षेत्रीय प्रभाव विस्तार, सुरक्षा रणनीति र राजनीतिक नेतृत्वका लागि प्रतिस्पर्धा चल्दै आएको छ। पछिल्ला सैन्य घटनाक्रमले यो प्रतिस्पर्धालाई अझ जटिल र जोखिमपूर्ण बनाएको विश्लेषण गरिएको छ।